I u fizici, delovanje dvije sile iste jačine u suprotnim smerovima dovodi do ravnoteže sila. Rezultujuća sila jednaka je nuli.
U fudbalu je to 1:1. Remi.
A u politici? Problem sa kojim se podjednako teško bore svi politički subjekti najčešće dovodi do istog ishoda – nerešenog rezultata. Egala. Stanja u kojem svi pomalo gube i svi pomalo dobijaju.
Sandžak je zanimljiv teren za političke analitičare. Posebno Novi Pazar, Tutin i Sjenica, jer u svakom od njih vlast drži po jedna od tri najjače bošnjačke političke partije u Srbiji, dok su joj druge dvije opozicija.
Malo je regiona u kojima danas možete vršiti snažan politički pritisak zbog problema sa kojim se sutra, u opštini gdje vi vršite vlast, i sami nećete znati nositi.
Poslednji takav problem bio je komunalni otpad. Politički „virus“ koji se iz Novog Pazara prvo prenio na Tutin, a zatim, nakon požara na deponiji Goveđak, i na Sjenicu.
Posledice su bile različite. Metode različite. Ali problem isti.
SDP u Novom Pazaru suočio se sa ozbiljnom krizom nakon požara na deponiji Golo brdo. Pod snažnim pritiskom SPP-a, a u nešto manjoj mjeri i SDA, koja je također bila pogođena jer je i Tutin dio svog otpada odlagao na Golo brdo.
Šta je obeležilo pazarsku krizu?
U tom trenutku tenzija, neizvesnost i zabrinutost. Međutim, sa ove vremenske distance, bila je to brza, transparentna i odlučna reakcija gradske vlasti – građani i podrška građanima iznad populizma.
JKP Gradska čistoća Novi Pazar svoj komunalni otpad počela je da transportuje na deponije i centre za upravljanje otpadom širom Srbije.
Kakav je bio efekat?
Cijena.
Troškovi odnošenja smeća po domaćinstvu značajno su povećani.
Ipak, čini se da je u Novom Pazaru to dobro prihvaćeno, jer je velika većina građana izabrala ekologiju ispred ekonomije. Tome je doprinijela i odlučnost gradske vlasti da, uprkos brojnim izazovima i pritiscima, istraje na rešenjiam koja dugoročno štite životnu sredinu i kvalitet života građana.
Novi Pazar je među prvima shvatio ono što će kasnije shvatiti i drugi:
Smeće ne zanima politika.
Zanima ga samo gde će završiti.
Tutin je, na prvi pogled, prošao gotovo nezapaženo.
Ali da li je zaista tako?
U prvom trenutku opština se opredijelila za odlaganje otpada na različite lokacije širom tutinske opštine, posebno na području oko Vidrenjaka. To je izazvalo snažne reakcije građana.
Tek nakon pritiska javnosti pronađena su rešenja van Sandžaka, na deponijama koje su bile spremne da prime određene, doduše, znatno manje količine otpada od onih koje se svakodnevno transportuju iz Novog Pazara.
Međutim, pravi test tek dolazi.
Sezona u kojoj se broj stanovnika Tutina praktično udvostručuje.
Uz to, dobro informisani izvori javljaju da se širom Pešteri tokom noći kopaju jame za komunalni otpad koje se odmah nakon istovara zatrpavaju.
Koliko je u tome istine, posao je za nadležne institucije.
A Sjenica?
Najglasniji među bošnjačkim političkim partijama kada je riječ o ekologiji i zaštiti životne sredine, već duže vrijeme vodi bitku sa komunalnim otpadom usljed blokade nesanitarne deponije Goveđak.
Deponije smještene u srcu Pešteri i poznate kao „večna vatra“, jer je malo dana u godini kada iz nje ne izbija gust dim.
Kakva je bila reakcija opštine?
Sjenica se našla u ozbiljnoj sanitarnoj i higijenskoj katastrofi. Zbog blokade nije bilo moguće odlagati komunalni otpad, a lokalna vlast kao da nije bila kadra ili spremna da pronađe alternativno rješenje.
Kada je smeće počelo ozbiljno da ugrožava zdravlje stanovništva, JKP Vrelo poseglo je za radikalnim potezom.
Pokušali su kamionima i bagerima da probiju „živu blokadu“ koju je činila grupa upornih meštana.
Usledila je blokada magistralnog puta, gomilanje otpada i njegovo odlaganje uz saobraćajnicu.
Rezultata nije bilo.
Cijelu situaciju pratila su i zanimljiva saopštenja predsjednice opštine Mersije Camović, koja je u jednom trenutku izražavala razumijevanje za građane i njihove zahtjeve, a već u drugom, kao komandant Štaba za vanredne situacije, davala podršku razbijanju blokade.
Zbog upornosti meštana i njihove odlučnosti da ne odustanu od protesta, gradska vlast bila je primorana da traži alternativno rješenje. U jednom trenutku kao izlaz iz krize pojavila se nova lokacija za odlaganje otpada, svojevrsna divlja deponija nedaleko od Goveđaka. Međutim, snažan pritisak javnosti i negativne reakcije građana pokazali su da takvo rešenje nije održivo, pa je potraga za prihvatljivijim modelom upravljanja otpadom morala biti nastavljena.
A onda je neko na Goveđaku izgovorio:
“Eureka!“
Bio je to Krsto Janjušević.
Član Predsjedništva SNS-a i, heroj – po mišljenju mnogih Sjeničaka, čovjek koji je donio ono što je u tom trenutku bilo najpotrebnije – kompromis.
Suprotstavljenim stranama donio je remi.
Građanima mir.
Lokalnoj vlasti izlaz iz krize.
A političkim akterima, na kulturan i odmjeren način, poslao jednostavnu poruku:
„Ne možete bagerom na ljude.“
Zanimljiv je taj Sandžak.
Ovdje problemi često putuju od grada do grada.
A političke uloge mijenjaju se brže nego što to mnogi žele priznati.
Možda je upravo zato komunalni otpad pokazao ono što mnoge političke rasprave nisu uspjele.
Da postoje problemi pred kojima nestaju stranačke boje.
I da je ponekad najveća pobjeda – remi.
Jer u remiju nema poraženih.
Ali ima naučenih lekcija.
Taj Sandžak.
Kažu da medalja ima dvije strane.
Ova naša, izgleda, ima tri.
Svoju pronađite sami.
Stavovi i mišljenja izneseni u tekstu predstavljaju lični stav autora.
